
Bờ biển Thanh Khê hôm nay đã có một cung đường chạy dọc mép nước, xe cộ qua lại suốt ngày. Ít ai còn hình dung được rằng Thanh Khê Tây, một phần của Làng Thanh Khê, trước đây phần lớn là làng chài, người dân sống chủ yếu bằng nghề làm nông nghiệp, chài lưới và đánh bắt hải sản. Thưa quý vị, muốn hiểu một chi họ thì đôi khi phải bắt đầu từ đúng chỗ ấy — từ lúc mảnh đất này chưa có tên phường, chưa có số nhà, mới chỉ là những chòm xóm thưa thớt do một nhóm người từ các nơi đến quy tụ để sinh sống, lập ấp khai hoang; về sau dân số tăng dần mới họp thành làng.
Thanh Khê là địa danh Cách mạng với truyền thống anh hùng của 7 Dũng sĩ Thanh Khê. Trải qua ba phần tư thế kỷ đứng lên phá tan xiềng xích nô lệ, góp phần đấu tranh giành độc lập cho dân tộc, mảnh đất này đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Trong số những người đầu tiên đặt chân đến đây có Ngài Cao tằng tổ khảo Đặng Tánh, tên thường gọi là Đặng Văn Doi. Ngài cùng các chư phái tộc, cùng các dòng họ khác — Nguyễn, Đào, Phan, Lê… — ở làng Thanh Khê khẩn hoang phát triển nông nghiệp, ngư nghiệp, góp phần xây dựng quê hương, làng, nước.

Đất lành chim đậu. Ngài Đặng Tánh là hậu duệ Đời thứ 8 của Ngài Đặng Văn Cẩn, làm nghề sông nước, di lai đến Làng chài Thanh Khê rồi kết duyên cùng con gái Tộc Hồ là bà Hồ Thị Nhiêu, nên gia thất và lập nghiệp tại xứ Hoàng Hậu, ấp Thanh Khê Tây thuộc huyện Hòa Vang, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng cũ, nay là phường Thanh Khê Tây, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng. Tính đến nay đã gần 200 năm. Ngài là hậu duệ thuộc Phái Nhì, Chi Nhất, Nhánh Nhì Tộc Đặng Văn Non Nước, Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng.
Quá trình khẩn hoang lập nghiệp cũng chính là quá trình đấu tranh sinh tồn, bền bỉ, kiên trì và đầy gian khổ của các thế hệ tiền nhân đi trước, tạo cơ đồ cho sự phát triển của các thế hệ con cháu ngày hôm nay.
Xin được nói rõ thứ tự các đời, vì đây là phần mà con cháu hay hỏi lại nhất. Người con trai của Ngài Đặng Văn Phận, thuộc Phái Nhì, là Ngài Đặng Văn Mộ; Ngài cùng tổ tỷ phu nhân là Nguyễn Từ Tâm sinh hạ 03 người con trai: Ngài Đặng Văn Kháng, Ngài Đặng Văn An và Ngài Đặng Văn Liễu. Ngài Đặng Văn Kháng cùng tổ tỷ phu nhân sinh hạ được 03 người con: Ngài Đặng Văn Trường, Ngài Đặng Văn Hy và Ngài Đặng Văn Bành.
Ngài Đặng Văn Trường cùng tổ tỷ phu nhân là Trần Thị Tỷ sinh hạ được 03 gái, 04 trai: Ngài quý nương Đặng Thị Hề; Ngài Đặng Văn Huống, nay là Nhánh Nhất, Chi Nhất, Phái Nhì; Ngài quý nương Đặng Thị Ai; Ngài Đặng Tánh, tức Đặng Văn Doi, nay là Nhánh Nhì, Chi Nhất, Phái Nhì, ở xứ Hoàng Hậu, phường Thanh Khê Tây, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng; Ngài Đặng Văn Mặn; Quý nương Đặng Thị Giả và Đặng Thị Thêm.
Hậu duệ của Ngài ở đất làng Thanh Khê Tây đến nay đã có trên 7 đời với 4 chi, 11 nhánh. Phả đồ Chi họ Tộc Đặng làng Thanh Khê Tây có Thất đại, tức 7 đời ở Thanh Khê Tây. Sơ tiên tổ, đời thứ nhất là Ngài Cao tằng tổ khảo Đặng Tánh; con cháu hiện nay là Đời thứ 14 của Đặng Tộc Non Nước, Ngũ Hành Sơn.

Con cháu Chi họ Tộc Đặng Thanh Khê Tây ngày nay đã không ngừng trưởng thành, phát triển, phần lớn ở Thanh Khê và một bộ phận sinh sống lập nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh, Long An. Có người đã quá cố, có người đang lập nghiệp hay tha phương nơi đất khách quê người, có người đang là dâu, là rể của những dòng họ tộc khác. Nhưng dù chính phái hay ngoại tộc, dù nội hay ngoại, dù ở bất cứ đâu hay làm việc gì, tâm linh cũng đều hướng về cội nguồn gia đình, dòng tộc; nhiều người vẫn còn chịu ảnh hưởng, chi phối, hoặc giữ cho mình dòng máu và khí chất quang minh chính khí của người dòng họ Tộc Đặng, thường được nhắc bằng tám chữ mà Vua Lê Thái Tổ ban tặng năm 1428: Tiết Liệt, Cương Trung, Trung Thần, Hiếu Tử.
Từ đường Nhánh Nhì, Chi Nhất, Phái Nhì Tộc Đặng Thanh Khê Tây ngự tại nhà số K21/H2/9, đường Nguyễn Văn Huề, phường Thanh Khê Tây, nay là phường Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng. Để ghi nhớ công ơn của Ngài Cao tằng tổ khảo Đặng Văn Doi, con cháu đã tự nguyện đóng góp công, góp của để xây dựng ngôi Từ đường Đặng Tộc Thanh Khê Tây, để hằng năm xuân kỳ thu tế con cháu tụ họp về đây tổ chức tế lễ Ngài vào ngày 24 tháng 11 âm lịch.
Chi họ Tộc Đặng Thanh Khê Tây, ấp Hoàng Hậu xứ, có thể chưa dày bằng tộc họ khác. Song Chi họ Tộc Đặng ở Thanh Khê Tây luôn cố gắng gìn giữ gia phong, tôn trọng quốc pháp và ý thức sâu xa được nguồn gốc của mình từ Tộc Đặng ở Non Nước, Ngũ Hành Sơn — một phần của Đặng Tộc Việt Nam, một bộ phận của đại gia đình các tộc họ, dân tộc Việt Nam.
